Evlilik terapisi (çift terapisi), eşlerin iletişim, güven, çatışma ve duygusal bağ kurma sorunlarını bir uzman eşliğinde, yapılandırılmış biçimde ele aldığı bir psikoterapi sürecidir. Ankara Balgat’taki kliniğimde ve online olarak, bilişsel davranışçı terapi (BDT) temelli; çiftin etkileşim örüntülerini ve ilişkisel dinamiklerini dikkate alan bütüncül (integratif) bir yaklaşımla çalışıyorum.
Her ilişkinin, parmak izi gibi kendine ait bir dili, geçmişi ve örüntüsü vardır. Çiftlerle çalışırken amacım taraflardan birini haklı ya da haksız ilan etmek değil, tartışmayı tekrar tekrar üreten ilişki döngüsüne bakmaktır. Bazen sorun “ne konuşulduğu”ndan çok, konuşma sırasında iki kişinin birbirini nasıl duyduğu, nasıl yorumladığı ve nasıl tepki verdiği ile ilgilidir.
Çiftlere şu alanlarda psikolojik destek sunuyorum:
- İletişim güçlükleri ve tekrarlayan tartışmalar
- Zamanla duygusal uzaklaşma ve yabancılaşma
- Güven sorunları ve aldatma sonrası onarım
- Problem çözmede zorlanma
- Evlilikte farklı beklentiler, roller ve sorumluluklar
- Ebeveynlik sürecinde yaşanan zorluklar
- Kök aileyle sınırlar
- Ayrılık ve ayrılık sonrası ortaya çıkan sorunlar
Süreçte amaç, ilişki hakkında hazır reçeteler vermek değil; çiftin kendi ilişki örüntüsünü daha açık görmesine ve işlevsel seçenekler geliştirmesine alan açmaktır.
Dr. Klinik Psikolog Özlem Koç Özden
- Klinik Psikoloji Doktorası (2021)
- Bilişsel Davranışçı Terapi eğitimi (H. Türkçapar)
- MEB onaylı Aile Danışmanlığı sertifikası; Aile ve Evlilik Terapisi eğitimi
- Çocuk ve ergenlerde BDT; sanal gerçeklik temelli terapi uygulamaları (akredite eğitim)
- Balgat, Çankaya / Ankara — yüz yüze ve online seans
Kısaca
Kimler için: Sık tartışan, iletişimi tıkanan, güven/aldatma krizi yaşayan veya kararsızlık dönemindeki çiftler.
Yöntem: BDT temelli, çiftin etkileşim örüntülerini ve ilişkisel dinamiklerini dikkate alan bütüncül (integratif) yaklaşım.
Biçim: Yüz yüze (Balgat, Çankaya / Ankara) veya online.
İlk adım: Değerlendirme görüşmesiyle başlanır; her çifte özel bir plan oluşturulur.
Çerçeve: Taraf tutmadan, yargılamadan; çiftin ortak ve bireysel ihtiyaçlarını anlamaya dayalı çalışma.
Güvenlik: Şiddet, tehdit veya zorlayıcı kontrol varsa ortak görüşmenin uygunluğu ayrıca değerlendirilir.
Beklenti: Amaç ilişkiyi ne pahasına olursa olsun sürdürmek değil; çiftin daha sağlıklı iletişim kurmasına ve kararlarını daha açık verebilmesine destek olmaktır.
Evlilik terapisi, bir çiftin ilişkisindeki tekrar eden sorunları anlamak ve değiştirmek için bir klinik psikolog eşliğinde yürüttüğü planlı bir çalışmadır. Amaç, tarafları haklı–haksız diye ayırmak değil; çiftin arasındaki iletişim ve etkileşim döngüsünü görünür kılmak, bu döngüyü besleyen düşünce ve davranış kalıplarını fark etmek ve yerine daha sağlıklı olanları koymaktır.
Bu süreçte çift; kendini ifade etme, karşısındakini dinleme, çatışmayı büyütmeden çözme ve yeniden güven kurma becerileri üzerine çalışır. Terapi, birlikte kalmayı seçen çiftler için ilişkiyi güçlendirmeyi, ayrılık sürecindeki çiftler için ise bu süreci daha az örseleyici biçimde yönetmeyi kapsayabilir.
Çift terapisinde tek bir “doğru ilişki” modeli dayatılmaz. Her çiftin yaşam öyküsü, değerleri, kültürel bağlamı, ilişki beklentileri ve mevcut güçlükleri birlikte değerlendirilir. Sürecin hedefleri terapistin değil, çiftin ihtiyaçları ve üzerinde uzlaşılan çalışma alanları doğrultusunda şekillenir.
Araştırmalar, kanıta dayalı çift terapilerinin ilişki doyumu, iletişim ve duygusal yakınlık gibi alanlarda yarar sağlayabildiğini göstermektedir; ancak sonuçlar çiftten çifte değişebilir. İlişki konusunda çoğu insanın bir fikri ya da kişisel deneyimi vardır, fakat çift terapisinde kişisel deneyimler değil, bilimsel araştırmalarla desteklenen yöntem ve teknikler esas alınır. Bu alanda yeterli eğitimi olmayan kişilerin kendi çözümlerini başka çiftlere önermesi, bazen çiftlerin daha fazla zarar görmesine yol açabilir.
Çift terapisi, her durumda ilişkinin devam etmesini hedeflemez. Bazı çiftler yaşadıkları krizi anlamlandırmak için destek alırken, bazıları ilişkinin geleceğine dair kararlarını daha sağlıklı verebilmek ve daha fazla zarar görmemek için destek alır. Süreç sağlıklı ilerlediğinde, ertelenen ya da bastırılan kronik sorunlar daha doğru biçimde ele alınabilir.
Aşağıdaki durumlardan biri veya birkaçı süreklilik kazandıysa profesyonel destek almak faydalı olabilir:
- Aynı konuların dönüp dolaşıp tartışmaya dönüşmesi, iletişimin tıkanması
- Güven kaybı, kıskançlık ya da aldatma sonrası onarım ihtiyacı
- Duygusal ve fiziksel uzaklaşma, birlikte vakit geçirememe
- Çocukların bakımı ve ebeveynlik konusunda sürekli anlaşmazlık
- Büyük bir kriz ya da karar aşaması (ayrılık/boşanma kararsızlığı)
- Aile ve akraba ilişkilerinin çiftin arasına girmesi
Bir sorun yaşamak tek başına ilişkinin “kötü” ya da “başarısız” olduğu anlamına gelmez. Her ilişkide zaman zaman anlaşmazlıklar olur. Önemli olan, güçlüğün ne kadar zamandır sürdüğü, ne sıklıkla tekrar ettiği, ne kadar yoğun yaşandığı ve çiftin ilişkisel ve günlük işlevini ne ölçüde etkilediğidir. Çiftin çabalarına rağmen sorun uzun süredir devam ediyorsa, geçmiş olaylar sürekli açılıyorsa ya da bazı konular seyrek ama çok şiddetli tartışmalara yol açıyorsa, bunların üstü kapatılmak yerine terapide ele alınması gerekir.
Bazen yoğun bir tartışmadan çok, kayıp ve yas gibi çift üzerinde derin etki bırakan olaylar destek ihtiyacını doğurur. İlişkiler belirgin tartışmalar olmadan da sessizce soğuyabilir. Çift terapisine başlamak için ilişkinin kopma noktasına gelmesini beklemek gerekmez; çiftler ilişkilerini güçlendirmek ya da bir yaşam krizinden daha sağlıklı çıkmak için de destek alabilir. Süre, sıklık, şiddet ve çiftin kendi çözüm çabalarının yetersiz kalması, desteğe başlamak için önemli ölçütlerdir.
Bilişsel davranışçı terapi (BDT), çiftin yaşadığı zorlukların çoğunlukla olayların kendisinden değil, o olaylara yüklenen anlamlardan ve buna eşlik eden tepki kalıplarından beslendiğini varsayar. Örneğin “eşim geç kaldıysa beni önemsemiyordur” gibi otomatik bir düşünce, kırgınlığı ve tartışmayı başlatan zinciri harekete geçirebilir.
BDT temelli çift çalışmasında “kim haklı?” sorusundan çok, “bu düşünce ve tepki biçimi ilişkinin içinde neye yol açıyor?” sorusu önem kazanır. Bir partnerin geri çekilmesi diğerinde önemsenmeme düşüncesini güçlendirebilir; bu düşünce daha yoğun talebe veya eleştiriye, eleştiri de karşı tarafın daha fazla geri çekilmesine yol açabilir. Böylece iki tarafın da istemediği bir döngü fark edilmeden kendini sürdürebilir.
Bu yaklaşımda çiftle birlikte şu adımlar üzerinde çalışılır:
- Döngüyü fark etme: Tartışmayı büyüten tetikleyici–düşünce–duygu–davranış zincirinin görünür kılınması.
- Düşünceleri sınama: İlişkiye zarar veren katı ve olumsuz yorumların gerçekçi bir gözle yeniden değerlendirilmesi.
- İletişim becerileri: Suçlamadan ifade etme, aktif dinleme ve ortak problem çözme pratiği.
- Davranış denemeleri: Seans dışında uygulanan küçük, somut adımlarla yeni etkileşim biçimlerinin pekiştirilmesi.
Çalışmanın temposu ve kullanılan teknikler her çift için aynı değildir. Değerlendirme bulgularına göre iletişim becerileri, bilişsel yeniden değerlendirme, davranışsal düzenlemeler, problem çözme ve duygusal ihtiyaçların açık ifade edilmesi gibi alanlardan uygun olanlara ağırlık verilir.
- Değerlendirme: İlk görüşmede çiftin öyküsü, sorun alanları ve beklentileri ele alınır.
- Hedef belirleme: Birlikte, ulaşılabilir ve somut hedefler tanımlanır.
- Yapılandırılmış çalışma: BDT temelli tekniklerle iletişim, güven ve çatışma alanlarında düzenli seanslar yürütülür.
- İzlem ve pekiştirme: Kazanımların kalıcılığı gözden geçirilir; gerektiğinde plan güncellenir.
Süreç boyunca ilerleme yalnızca “daha az tartışmak” üzerinden değerlendirilmez. Çiftin zor bir konuyu daha güvenli konuşabilmesi, otomatik tepkilerini daha erken fark etmesi, sınırlarını daha açık ifade etmesi ve bir anlaşmazlıktan sonra ilişkiyi yeniden düzenleyebilmesi de anlamlı değişim göstergeleridir.
Çift terapisinde güvenlik, terapötik çerçevenin temel parçasıdır. Şiddet, tehdit, zorlama, takip, ciddi güç dengesizliği veya kişinin kendini özgürce ifade etmesini engelleyen bir durum varsa ortak görüşmenin uygunluğu ayrıca değerlendirilir. Bazı durumlarda önce bireysel ve ayrı değerlendirme yapılması, güvenlik planı oluşturulması veya uygun başka hizmetlere yönlendirme gerekebilir. Ayrıca kimin danışan olduğu, gizliliğin sınırları, bireysel görüşmelerde paylaşılan bilgilerin nasıl ele alınacağı ve terapistin rolü sürecin başında açıkça konuşulur.
Acil bir tehlike, şiddet ya da kendine veya bir başkasına zarar verme riski söz konusuysa terapi randevusunu beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ne başvurun.
Farklı şehirlerde yaşayan, yoğun çalışan ya da kliniğe gelmesi zor olan çiftler için online evlilik terapisi de sürdürülebilir bir seçenektir. Görüşmeler güvenli bir görüntülü platform üzerinden yapılır; içerik ve gizlilik açısından yüz yüze seansla aynı çerçevede yürütülür. Çiftin aynı ortamdan ya da farklı yerlerden bağlanması, duruma göre birlikte planlanır.
Online görüşmenin uygunluğu; çiftin mahrem bir ortam sağlayabilmesi, teknik koşullar, görüşme sırasında güvenliğin korunması ve ele alınan güçlüğün niteliği dikkate alınarak değerlendirilir. Online format her çift için otomatik olarak uygun kabul edilmez; gerektiğinde yüz yüze görüşme ya da farklı bir uzmanlık alanına yönlendirme seçenekleri konuşulur.
Yüz yüze görüşmeler Ankara’nın Çankaya ilçesinde, Balgat’taki kliniğimde yapılır. Çankaya ve çevresinden kolay ulaşılabilen konumdadır. Adres ve randevu bilgileri sayfanın sonunda yer almaktadır.
Çiftin katılımına ve sorunun niteliğine bağlı olarak evlilik terapisi, iletişimi ve ilişki doyumunu iyileştirmede etkili olabilen, araştırmalarla desteklenen bir yöntemdir. Terapi bir sonucu garanti etmez; ancak her iki taraf da sürece açık olduğunda anlamlı bir değişim mümkündür.
Bilimsel çalışmalar, özellikle yapılandırılmış ve kanıta dayalı çift terapilerinin ilişki sıkıntısını azaltabildiğini ve ilişki doyumunu artırabildiğini bildirmektedir. Bununla birlikte terapi; ilişkiyi mutlaka sürdürme, ayrılığı önleme veya belirli bir sonuca ulaşma garantisi değildir. Benim için önemli olan, çiftin daha bilinçli, güvenli ve kendi değerleriyle uyumlu kararlar verebildiği bir çalışma zemini oluşturmaktır.
Evet. İlişki sorunları çoğu zaman tek kişilik görüşmelerle de ele alınabilir; süreç içinde eşin katılımı da değerlendirilir. Tek başına atılan bir adım bile ilişkideki döngüyü değiştirmeye başlayabilir.
Ancak bireysel görüşme ile çift terapisi aynı şey değildir. Görüşmenin kimin adına ve hangi amaçla yürütüldüğü, gizlilik sınırları ve eşin ileride sürece katılması durumunda nasıl bir çerçeve izleneceği başlangıçta açıkça konuşulmalıdır.
Süre; sorunun türüne, ne kadar zamandır devam ettiğine, çiftin hedeflerine ve ihtiyaçlarına göre değişir. Bazı çiftlerde belirli bir sorun alanı kısa sürede çalışılabilirken, birden fazla güçlüğün olduğu çiftlerde süreç uzayabilir. İlk değerlendirmenin ardından size özel bir çerçeve birlikte belirlenir.
Her ilişki farklıdır. İki taraf da onarım için istekliyse; güvenin yeniden kurulması, yaşananların anlamlandırılması ve iletişimin yeniden yapılandırılması üzerine çalışılabilir. Terapi, ilişkiyi sürdürmeyi de sağlıklı biçimde ayrılmayı da destekleyebilir.
Aldatma sonrası çalışmada amaç yaşananı küçültmek, unutmaya zorlamak ya da taraflardan birini hızla affetmeye yönlendirmek değildir. Öncelikle yaşanan kırılmanın ilişki üzerindeki anlamı, güvenin hangi koşullarda yeniden kurulabileceği, sınırlar ve çiftin bundan sonra ne istediği ele alınır. Bazı çiftlerde hedef onarım olabilirken, bazılarında daha sağlıklı bir ayrılık kararı gündeme gelebilir.
Birçok çift için online görüşmeler yüz yüze seansa benzer bir çerçevede yürütülebilir. Uygunluk ilk görüşmede birlikte değerlendirilir.
Videokonferansla yürütülen çift ve aile çalışmalarına ilişkin araştırmalar, bu formatın uygulanabilir ve kabul edilebilir olabildiğini göstermektedir. Yine de mahremiyet, güvenlik, klinik gereksinimler ve çiftin koşulları birlikte değerlendirilmeden “yüz yüze ile tamamen aynıdır” demek doğru olmaz.
Randevu ve iletişim
Ankara’da yüz yüze veya online evlilik terapisi için randevu
Uzman: Dr. Klinik Psikolog Özlem Koç Özden
Adres: Ceyhun Atuf Kansu Cd. No:107/2, Balgat, Çankaya / Ankara
Telefon: +90 532 179 52 12
Biçim: Yüz yüze ve online