İlişki Dinamiklerini Anlamak ve İletişimi Desteklemek İçin Yapılandırılmış Bir Süreç
Hayatın doğal akışı içinde her ilişki zaman zaman zorlanabilir. Evlilikte veya uzun süreli birlikteliklerde yaşanan iletişim kopuklukları, duygusal uzaklık, çatışmalar veya yaşam olaylarının etkileri çiftler arasında sorunlara yol açabilir. Bu noktada çift ve aile danışmanlığı, bireylerin birbirlerini daha iyi anlamalarına, ilişkilerindeki sorunları sağlıklı yollarla ele almalarına yardımcı olan, bilimsel temellere dayalı bir psikolojik destek sürecidir.
Çift ve Aile Danışmanlığı Hangi Amaçla Uygulanır?
Çift ve aile danışmanlığı; yalnızca “sorun yaşandığında” başvurulan bir yöntem değildir. Aynı zamanda ilişkileri derinleştirmek, duygusal bağları güçlendirmek ve sağlıklı iletişim becerilerini geliştirmek amacıyla da tercih edilebilir.
Başlıca hedefler şunlardır:
İlişkideki çatışma döngülerini anlamak ve kırmak
Duygusal uzaklığı azaltmak ve güven bağını yeniden inşa etmek
Ebeveynlik rolleriyle ilgili anlaşmazlıkları çözmek
Aile içinde kuşaklar arası çatışmaları anlamlandırmak
Sadakatsizlik gibi zorlayıcı deneyimlerin ardından, ilişki dinamiklerini anlamaya ve güven/iletişim üzerine çalışmaya yönelik destek.
Aşağıdaki durumlar, profesyonel destek almanın faydalı olabileceğini gösterebilir:
Sürekli tekrarlayan tartışmalar ve iletişim kopuklukları Kıskançlık, güvensizlik, duygusal mesafe Sadakatsizlik sonrası güvenin yeniden inşası Ebeveynlik çatışmaları, çocuklara yaklaşım farkları Ayrılık ya da boşanma sürecinde yaşanan zorlanmalar Yas, kayıp, travma gibi yaşam olaylarının ilişkiye etkisi Aile içi sınırların ve rollerin belirgin olmaması
İlişki öyküsü, mevcut sorunlar ve beklentiler ele alınır.
Danışmanlık hedefleri çiftin/aile bireylerinin ihtiyaçlarına göre belirlenir.
Güçlü yönler desteklenir; ihtiyaç duyulan alanlarda yapılandırılmış çalışmalar yürütülür.
Süreç, etik ve gizlilik çerçevesinde ilerler.
Danışmanlıktan Kimler Daha Fazla Faydalanır?
Her çiftin dinamiği farklıdır. Süreçten yararlanmayı kolaylaştıran etkenler; değişime açıklık, birlikte çalışma motivasyonu ve görüşmelere düzenli katılım gibi unsurlar olabilir. Hedefler, çiftin ihtiyaçlarına göre birlikte belirlenir. (Lebow et al., 2012):
Danışmanlığa açık, değişim motivasyonu olan çiftler
Birbirlerine hâlâ bağlılık duyan çiftler
Eşitlikçi ilişki dinamiğine sahip olanlar
Genç veya erken evre ilişkide olan çiftler
Terapiden fayda sağlamak için “mükemmel ilişki” ya da “hiç sorun yaşamamak” gerekmez. Önemli olan, sorunları çözme niyetidir.
Aile Danışmanlığı Nedir?
Aile danışmanlığı; bireysel sorunların yalnızca bireyin değil, aile sistemi içindeki etkileşimlerin de bir yansıması olabileceğini kabul eden bir yaklaşımdır. Amaç, aile üyelerinin birbirini daha iyi anlaması, sağlıklı iletişim kurması ve birlikte daha işlevsel bir yaşam sürmeleridir.
Aile danışmanlığında ele alınan bazı konular:
Kuşaklar arası çatışmalar
Ebeveyn-çocuk ilişkilerinde zorlanmalar
Aile içi sınır ve rol belirsizlikleri
Boşanma süreci, yas ve kayıp
Ebeveynlik rolleri ve sınırlar (yetişkin ebeveynler için)
Aile bireyinde görülen fiziksel veya ruhsal hastalıkların aile sistemine etkisi
Danışmanlıkta Etik ve Yasal Çerçeve
Bu hizmet, çiftlerle yürütülen psikoterapi/destek görüşmeleri kapsamında ele alınır. Tanı koyma, ilaç yazma ve tıbbi müdahale hekim yetki alanındadır.
Tüm süreç, etik ilkeler, mesleki sınırlar, ve 6698 sayılı KVKK kapsamında gizlilik esaslarına uygun olarak yürütülür.
Danışmanlık Almayı Düşünenler İçin Not
Her ilişki zamanla değişir. Önemli olan, bu değişimi birlikte yönetebilmek ve ihtiyaç duyulduğunda destek almayı değerlendirebilmektir. Süreç; çiftin hedefleri, ihtiyaçları ve koşulları doğrultusunda yapılandırılır.
Not: Zorlayıcı dönemleri ertelemeden ele almak, sürecin daha yönetilebilir olmasına destek olabilir.
***Bu sayfadaki bilgiler bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme ve planlama görüşmeler sırasında yapılır.
Bilimsel Temelli Terapötik Modeller
Psikolojik danışmanlık sürecinde, ilişki dinamiklerini anlamak ve çözüm üretmek amacıyla bilimsel geçerliliği kanıtlanmış terapi yaklaşımları kullanılır:
Dr. Sue Johnson tarafından geliştirilmiştir. Bağlanma kuramı temel alınarak, çiftlerin duygusal ihtiyaçlarını fark etmeleri ve güvenli bağlar kurmaları hedeflenir. (Johnson, 2008)
İlişkideki olumsuz düşünce kalıplarının, davranışlara etkisi değerlendirilir. Çiftlerin daha işlevsel düşünme ve iletişim becerileri kazanmaları sağlanır. (Epstein & Baucom, 2002)
Aile sistemi içerisindeki roller, sınırlar ve alt sistemler değerlendirilerek, sağlıklı aile işleyişi yeniden yapılandırılır. (Minuchin, 1974)
Aile bireylerinin benlik gelişimi ve kuşaklar arası ilişkiler üzerine odaklanır. Aile içinde bireyselleşme ve bağlılık dengesini güçlendirmeyi amaçlar. (Bowen, 1978)